Fairtrade thee is thee die volgens de normen van Fairtrade is geproduceerd en verhandeld. Het keurmerk stelt onder meer eisen aan arbeidsomstandigheden en betaling. Ook is er een Fairtrade-premie voor projecten van boeren of werknemers. Je herkent gecertificeerde thee aan het Fairtrade-keurmerk op de verpakking.
Dat betekent niet dat elke kop automatisch een leefbaar inkomen voor de maker garandeert. Wel helpt het keurmerk je om thee te kiezen waarvoor afspraken gelden over handel en arbeidsomstandigheden.
Wat maakt thee fairtrade?
Bij Fairtrade gaat het om afspraken in de handelsketen, van de producent tot de koper van de thee. Producenten en handelaren moeten voldoen aan de normen van het keurmerk. Er is aandacht voor veilige arbeidsomstandigheden, het recht van werknemers om zich te organiseren en regels tegen gedwongen arbeid en kinderarbeid.
Voor gecertificeerde thee gelden ook prijsafspraken. De Fairtrade-minimumprijs verschilt per herkomstgebied en soort verwerking. Is de marktprijs hoger dan de geldende minimumprijs, dan betaalt de koper de hogere marktprijs. De prijs gaat naar de producent en is niet hetzelfde als het loon dat een individuele medewerker ontvangt.
Een onafhankelijke controleorganisatie controleert of deelnemers aan de keten aan de regels voldoen. Dat geeft meer houvast dan een losse tekst als ‘eerlijk geproduceerd’ op een doosje.
Waar gaat de Fairtrade-premie naartoe?
Naast de prijs voor de thee is er een Fairtrade-premie. Dat is een extra bedrag voor gezamenlijke projecten. Op theeplantages beslissen vertegenwoordigers van werknemers mee over de besteding. Bij organisaties van kleine boeren maken de leden daar samen afspraken over.
Het geld kan bijvoorbeeld naar onderwijs, gezondheidszorg of voorzieningen voor de gemeenschap gaan. De precieze bestemming verschilt per organisatie. Je kunt dus niet uit één doosje afleiden welk project met de premie wordt betaald.
Zo herken je fairtrade thee in de winkel
Zoek op de verpakking naar het Fairtrade-keurmerk. Dat is iets anders dan alleen het woord ‘fair’ of ‘eerlijk’ in een productnaam. Zo’n woord klinkt goed, maar laat op zichzelf niet zien welke regels gelden of wie daarop controleert.
Bij een melange met meerdere ingrediënten is het ook nuttig om de uitleg bij het keurmerk en de ingrediëntenlijst te lezen. Daar kun je zien op welke ingrediënten de certificering betrekking heeft. Ga er niet automatisch van uit dat elke toevoeging in een theemelange Fairtrade-gecertificeerd is.
Een product kan zowel Fairtrade als biologisch gecertificeerd zijn. Dat zijn verschillende keurmerken: Fairtrade richt zich op handelsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden, terwijl biologisch over de manier van produceren gaat.
Welke fairtrade thee kun je kopen?
Er is keuze uit verschillende smaken en verpakkingen. Zo is de English Blend van Tea of Life een zwarte thee uit Sri Lanka. Deze thee is Fairtrade en biologisch gecertificeerd en wordt verkocht in een doosje met 25 individueel verpakte theezakjes.
Er bestaan ook Fairtrade-gecertificeerde groene thee, rooibos en melanges met fruit of kruiden. Rooibos en kruidenmengsels zijn geen thee van de theeplant, maar worden wel als thee gedronken. Bij een gemengde smaak zegt het keurmerk niet vanzelf dat alle ingrediënten gecertificeerd zijn.
Je vindt fairtrade thee onder meer in supermarkten, speciaalzaken en webwinkels. Let bij het vergelijken op meer dan de prijs van de doos:
- De inhoud: vergelijk hoeveel zakjes of hoeveel losse thee je krijgt.
- De ingrediënten: een smaaknaam vertelt niet altijd hoeveel thee, kruiden of aroma’s erin zitten.
- De certificering: bekijk of het Fairtrade-keurmerk op het product staat en waarop het betrekking heeft.
- De verpakking: individueel verpakte zakjes zijn handig om mee te nemen, maar leveren extra verpakkingsmateriaal op.
Wat zegt het keurmerk niet?
Fairtrade is geen smaakkeurmerk. Het zegt niet of een thee sterk, zacht of vers smaakt. Dat hangt onder meer af van de gekozen bladeren en de melange. Een proefpakket kan handig zijn als je nog wilt ontdekken welke smaak je lekker vindt.
Het keurmerk garandeert ook niet dat alle problemen in een handelsketen verdwenen zijn. Er zijn regels en controles, maar omstandigheden kunnen per plantage of producent verschillen. Een hogere prijs in de winkel laat daarnaast niet direct zien welk bedrag bij de producent terechtkomt.
Wil je minder verpakkingsafval of een bepaalde herkomst? Kijk dan ook naar de verpakking en de informatie over de thee zelf. Het Fairtrade-keurmerk geeft niet op al die vragen antwoord.
Veelgestelde vragen over fairtrade thee
Is fairtrade thee altijd duurder?
Niet altijd. De winkelprijs hangt ook af van het merk, de samenstelling, de verpakking en de verkooppunt. Vergelijk daarom thee met een vergelijkbare inhoud en kwaliteit.
Is alle thee van een merk met een eerlijk verhaal Fairtrade-gecertificeerd?
Nee. Een merk kan meerdere producten verkopen met verschillende ingrediënten en keurmerken. Het Fairtrade-logo op het afzonderlijke product geeft meer duidelijkheid dan alleen de naam van het merk.
Krijgt iedere theeplukker door Fairtrade een leefbaar loon?
Dat is niet gegarandeerd. De normen stellen eisen aan lonen en arbeidsomstandigheden, maar de prijs voor de thee is niet hetzelfde als het loon van een werknemer. Een leefbaar loon is daarmee niet automatisch verzekerd.
Smaakt fairtrade thee anders dan andere thee?
Het keurmerk bepaalt de smaak niet. Een zwarte melange kan bijvoorbeeld vol en krachtig smaken, terwijl een andere thee juist licht is. Kies daarom zowel op smaak als op het keurmerk.
Een praktische keuze is een thee die je graag drinkt, met een duidelijk Fairtrade-keurmerk op de verpakking. Zo weet je welke handelsafspraken bij je kopje horen, zonder dat je op smaak hoeft in te leveren.
