Turkse thee is meestal sterke zwarte thee die je zet in een dubbele theepot, de çaydanlık. Je maakt eerst een krachtig aftreksel en lengt dat in een glas aan met heet water. Zo bepaal je zelf hoe sterk je de thee drinkt.
De thee wordt traditioneel geserveerd in een klein, tulpvormig glas. Je kunt er suiker bij doen, maar de thee zelf bevat geen toegevoegde suiker als je gewone losse zwarte thee gebruikt.
Wat maakt Turkse thee anders?
Het verschil zit vooral in de manier van zetten en serveren. Turkse çay wordt vaak gemaakt met losse zwarte thee uit Turkije. Een bekend teeltgebied ligt rond Rize, aan de kust van de Zwarte Zee.
De smaak is vol en kan licht bitter zijn. Hoe sterk je glas wordt, hangt niet alleen af van de thee die je kiest. Ook de verhouding tussen het aftreksel en het hete water maakt veel uit. Daardoor kun je uit dezelfde pot een mild of juist krachtig glas schenken.
Turkse thee wordt bij veel gelegenheden gedronken, bijvoorbeeld bij het ontbijt, tijdens een bezoek of na een maaltijd. Een glas thee aanbieden is in Turkije een gebruikelijke manier om gasten welkom te heten.
Turkse thee zetten met een çaydanlık
Een çaydanlık bestaat uit twee theepotten die op elkaar staan. In de grote onderste pot verwarm je water. De kleine bovenste pot gebruik je om de thee te laten trekken. Het sterke aftreksel in die bovenste pot heet dem.
Voor twee tot drie personen is ongeveer één eetlepel losse thee een bruikbaar begin. Je hebt daarnaast water en een zeefje nodig als de bovenste pot geen ingebouwd filter heeft.
- Vul de onderste pot met water en breng het aan de kook.
- Doe de losse thee in de bovenste pot. Schenk er genoeg heet water bij om de blaadjes te bedekken.
- Zet de bovenste pot op de onderste en laat de thee op laag vuur ongeveer 15 tot 20 minuten trekken. Zorg dat er water in de onderste pot blijft.
- Schenk wat van het aftreksel door een zeefje in een theeglas. Vul aan met heet water uit de onderste pot.
- Proef de thee. Voeg voor een mildere smaak meer heet water toe, of gebruik bij het volgende glas meer aftreksel.
De trektijd is een richtlijn. Sommige soorten hebben wat langer nodig en persoonlijke smaak speelt mee. Wordt je thee te bitter, probeer dan een kortere trektijd of gebruik bij het schenken minder aftreksel. Met meer water maak je de smaak milder, al haal je een bittere smaak daarmee niet helemaal weg.
Turkse thee maken zonder dubbele theepot
Ook zonder çaydanlık kun je een vergelijkbare kop maken. Doe de losse thee in een gewone theepot en schenk er heet water op. Laat de thee trekken en schenk een klein beetje door een zeefje in je glas. Vul het glas daarna aan met heet water uit de waterkoker.
Het verschil is dat de thee in een gewone pot sneller afkoelt. Zet de pot eventueel op een theelichtje of gebruik een theemuts. Een dubbele pot is handig als je vaker meerdere glazen schenkt, maar niet nodig om de smaak thuis uit te proberen.
Welke Turkse thee kies je?
In Turkse winkels en online vind je verschillende melanges. De smaak verschilt per soort en hangt ook af van hoe je de thee zet. Deze varianten van Çaykur geven een handig vertrekpunt:
- Rize Turist: een volle, evenwichtige thee. Een toegankelijke keuze als je de klassieke smaak wilt proberen.
- Tiryaki: een krachtige melange voor wie van een sterk glas houdt.
- Filiz: een mildere, geurige thee met jonge blaadjes. Geschikt als je minder van een bittere smaak houdt.
Er is geen soort die voor iedereen het lekkerst is. Begin met Rize Turist als je een volle, traditionele smaak zoekt. Vind je die te krachtig, probeer dan Filiz of schenk meer heet water bij je thee. Voor een sterkere smaak kun je Tiryaki proberen.
Turkse appelthee is iets anders dan de zwarte çay: afhankelijk van het product kan het een fruitmengsel of een gezoet poeder zijn.
Turkse theeglazen en serveren
Een traditioneel Turks theeglas is klein en heeft de vorm van een tulp: smal in het midden en breder aan de bovenkant. Het glas staat vaak op een schoteltje. Omdat je door het glas heen kijkt, zie je goed hoe donker je thee is.
Er is geen vaste inhoud voor ieder theeglas. Veel kleine glazen hebben ongeveer 100 tot 150 milliliter inhoud, maar grotere en kleinere maten komen ook voor. Een glas zonder oor kan heet worden. Pak het daarom voorzichtig vast bij de bovenrand en gebruik het schoteltje om het te verplaatsen.
Suiker wordt vaak los bij de thee gegeven, zodat iedereen zelf kan kiezen. Melk hoort niet bij de gebruikelijke Turkse serveerwijze. Je kunt de thee drinken bij iets zoets of juist zonder eten erbij.
Veelgestelde vragen over Turkse thee
Bevat Turkse thee suiker?
Pure, ongezoete losse zwarte thee bevat geen toegevoegde suiker. Suiker die je zelf toevoegt, verandert dat natuurlijk wel. Bij kant-en-klare drankjes en poeders kunnen andere ingrediënten zijn toegevoegd.
Bevat Turkse çay cafeïne?
Ja. Turkse çay wordt meestal van zwarte thee gemaakt en bevat daardoor cafeïne. Hoeveel er in je glas zit, hangt onder meer af van de hoeveelheid thee, de trektijd en hoeveel water je toevoegt.
Hoe bewaar je losse Turkse thee?
Bewaar de thee goed afgesloten op een droge, donkere plek. Zet de verpakking liever niet vlak bij sterk geurende producten, omdat losse thee geuren kan opnemen.
Met een kleine hoeveelheid losse thee en een pot heet water kun je thuis uitproberen welke sterkte bij je past. Schenk eerst een bescheiden laagje dem in je glas en voeg daarna water toe tot de Turkse thee precies goed smaakt.
