Japanse thee is meestal groene thee, gemaakt van bladeren die na de oogst vaak worden gestoomd. Daardoor behouden ze hun groene kleur en krijgt de thee vaak een frisse, plantaardige smaak. Bekende Japanse soorten lopen uiteen van lichte bladthee tot fijn poeder en geroosterde thee.
De smaak hangt af van de bladeren, de bewerking en de manier van zetten. Ook maakt het verschil of theeplanten voor de oogst in de schaduw groeien.
Wat maakt Japanse thee anders?
In Japan worden theebladeren vaak kort na het plukken gestoomd. Daarmee wordt de oxidatie, een reactie met zuurstof die de bladeren donkerder maakt, grotendeels gestopt. Daarna worden de bladeren gedroogd en vaak in vorm gerold. Het resultaat kan fris en grassig smaken, soms met een hartige smaak die umami wordt genoemd.
Niet alle thee uit Japan wordt gestoomd. Bij kamairicha worden de bladeren bijvoorbeeld verhit in een pan. Die bewerking geeft meestal een wat minder uitgesproken plantaardige smaak.
Japanse thee hoeft ook niet altijd groen te zijn. Er wordt in Japan bijvoorbeeld zwarte thee gemaakt, al staat het land vooral bekend om zijn groene theesoorten.
Bekende soorten Japanse thee
Binnen Japanse thee kun je kiezen uit verschillende smaken en bereidingswijzen:
- Sencha: een veelgedronken bladthee met meestal een frisse, groene smaak.
- Bancha: thee die vaak wordt gemaakt van grotere, stevigere bladeren en doorgaans een mildere smaak heeft.
- Gyokuro: thee van planten die voor de oogst worden overschaduwd, met vaak een zoete en hartige smaak.
- Matcha: fijn gemalen thee die je met water opklopt en waarbij je het blad als poeder meedrinkt.
- Hojicha: geroosterde thee met een warme, nootachtige smaak.
- Genmaicha: een mengsel van thee en geroosterde rijst, met een geroosterde geur en smaak.
- Kukicha: thee waarin vooral steeltjes en takjes van de theeplant worden gebruikt.
Zoek je een frisse kop, dan is een gestoomde bladthee een goede keuze. Houd je minder van een grassige smaak, dan kan een geroosterde Japanse thee beter bij je passen.
Waarom groeien sommige theeplanten in de schaduw?
Bij een deel van de Japanse thee worden de planten voor de oogst afgedekt. Door het gebrek aan direct zonlicht verandert de samenstelling van de bladeren. Daardoor kan de thee minder wrang smaken en juist zoeter en hartiger zijn.
Schaduwteelt vraagt extra werk en kan de thee duurder maken. Het betekent niet automatisch dat iedereen de smaak lekkerder vindt: een frisse, licht wrange thee van planten die in de zon groeien kan juist beter bij je voorkeur passen.
Japanse thee zetten zonder bittere smaak
Veel Japanse bladthee smaakt het prettigst als het water niet meer kookt. Te heet water of een lange trektijd kan de thee bitter maken. Voor een eerste kop kun je deze werkwijze gebruiken:
- Breng vers water aan de kook en laat het afkoelen tot ongeveer 70 tot 80 graden.
- Doe ongeveer een theelepel losse thee per kop in een theezeef of kleine theepot.
- Laat de thee ongeveer een minuut trekken en schenk hem daarna volledig uit.
- Proef de thee. Is hij te sterk of bitter, gebruik dan iets koeler water of een kortere trektijd.
Deze tijden en temperaturen zijn een beginpunt. Vooral schaduwthee zoals gyokuro wordt vaak met koeler water gezet. Dezelfde bladeren kun je soms nog een keer opschenken, waarbij de smaak per zetronde verandert.
Japanse thee kopen en bewaren
Thee met een Japanse naam komt niet altijd uit Japan. Wil je thee die daar is geteeld, let dan bij de aankoop op het land van herkomst. Namen als Shizuoka en Kagoshima verwijzen naar Japanse theegebieden. Kawane, in Shizuoka, is een voorbeeld van een gebied waar thee wordt geteeld.
Losse thee geeft je ruimte om zelf de hoeveelheid en trektijd aan te passen. Een gesloten verpakking beschermt de bladeren tegen lucht en geuren. Bewaar de thee thuis goed afgesloten op een koele, donkere en droge plek, niet naast sterk ruikende kruiden of koffie.
Een grote verpakking is niet altijd voordeliger als je weinig thee drinkt. Een kleinere hoeveelheid blijft gemakkelijker op smaak, zeker bij frisse groene thee.
Veelgestelde vragen over Japanse thee
Bevat Japanse thee cafeïne?
Ja, thee van de theeplant bevat van nature cafeïne. De hoeveelheid verschilt onder meer per soort, gebruikte hoeveelheid en zetwijze. Ben je gevoelig voor cafeïne, dan kan thee laat op de dag je slaap verstoren.
Hoe werkt een Japanse theeceremonie?
Bij een Japanse theeceremonie bereidt de gastheer of gastvrouw poederthee volgens vaste handelingen en serveert die aan de gasten. Aandacht voor de bereiding, de ruimte en het samenzijn staat daarbij centraal.
Waarom smaakt Japanse thee soms naar zeewier?
Vooral gestoomde thee kan een uitgesproken plantaardige en hartige smaak hebben. Die doet sommige mensen denken aan zeewier of bouillon. Vind je dat te sterk, gebruik dan wat minder blad of zet de thee met koeler water.
Begin met een kleine hoeveelheid en proef hoe de smaak verandert als je het water iets laat afkoelen. Juist bij Japanse bladthee kan dat het verschil maken tussen een bittere en een frisse kop.
